Η πυρηνική ενέργεια στο κέντρο της διαμάχης για το περιβάλλον.
Τα υπέρ της χρήσης της

Άρθρο Ιούνιος 2001

Εισαγωγή

Με τις αυξανόμενες δαπάνες για τα καύσιμα, τις ανησυχίες για την άνοδο της θερμότητας του πλανήτη και την αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας από τον αναπτυσσόμενο κόσμο, η ερώτηση που καίει είναι εάν ο κόσμος χρειάζεται την πυρηνική ενέργεια. Οι φυσικοί, οι οικονομολόγοι, οι περιβαντολλόγοι και οι πολιτικοί έχουν διαφορετικές απαντήσεις στο ίδιο ζήτημα.

Είναι αλήθεια πως ο πολιτισμός μας και το βιοτικό επίπεδό μας εξαρτώνται από έναν επαρκή ανεφοδιασμό με ενέργεια. Χωρίς την ενέργεια, δεν θα ήμαστε σε θέση να θερμάνουμε τα σπίτια μας ή να μαγειρεψουμε τα τρόφιμά μας. Τα υπεραστικά ταξίδια και η επικοινωνία δεν θα ήταν δυνατά, ενώ τα εργοστάσιά μας δεν θα μπορούσαν πλέον να παραγάγουν τα αγαθά που χρειαζόμαστε.

Έναν αιώνα πριν η παγκόσμια ενέργεια προερχόταν πλήρως σχεδόν  από τον άνθρακα και τις "παραδοσιακές" πηγές, όπως το ξύλο, τα υπολείμματα από τις συγκομιδές και η ζωική κοπριά. Αυτές είναι ακόμα σημαντικές πηγές ενέργειας, όσο και να μας φαίνεται περίεργο, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου 2 δισεκατομμύριο άνθρωποι είναι χωρίς πρόσβαση, ή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά, τις σύγχρονες ενεργειακές μορφές. Το ξύλο και η κοπριά υπολογίζονται να παρέχουν ένα ποσό ενέργειας ισοδύναμο με 1 δισεκατομμύριο τόνους πετρελαίου κάθε έτος, και αυτό το ποσό μας βοηθάει  να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι 1.6 φορές περισσότερη ενέργεια από αυτό που παρέχεται παγκοσμίως από την πυρηνική ενέργεια, και είναι σχεδόν ίδια με το ποσό της ενέργειας που παρέχεται από τον άνθρακα στην Ευρώπη και την ΗΠΑ μαζί.

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, το παγκόσμιο εμπόριο και ο πληθυσμός αυξήθηκαν γρηγορότερα από ποτέ άλλοτε, όπως και η κατανάλωση ενέργειας, η οποία αυξήθηκε περισσότερο από δέκα φορές, με μια σημαντική μετατόπιση από τις "παραδοσιακές" πηγές προς το πετρέλαιο, τα παράγωγα του, το φυσικό αέριο, τον υδροηλεκτρισμό και την πυρηνική ενέργεια. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης συνέβηκε στα βιομηχανικά έθνη, όπου η κατά κεφαλήν κατανάλωση των εμπορικών καυσίμων είναι περίπου 10 φορές περισσότερο από  αυτή στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Δεν υπάρχει καμιά απόδειξη πως δεν θα παρουσιαστούν  νέες επιτεύξεις στο μέλλον, όσον αφορά τα καύσιμα, παραδείγματος χάριν κάνοντας χρήση κυψέλες χρήση των κυττάρων καυσίμων (fuel cells) στα αυτοκίνητα, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν δύο ή τρεις φορές αύξηση στην αποδοτικότητα των καυσίμων σχετικά με αυτήν των μηχανών εσωτερικής καύσεως, αλλά και μέσω πηγών που διανέμουν συνδυασμό θερμότητας και ισχύος.

Η κατάσταση όμως είναι διαφορετική στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου δισεκατομμύρια των ανθρώπων έχουν μετά βίας αρκετή ενέργεια για να επιζήσουν, πόσο μάλλον να αυξήσουν το βιοτικό επίπεδό τους. Για να ευμηρούν, οι ενεργειακές ανάγκες τους ­ πρέπει να διπλασιάζονται κάθε 15 έτη. Επιπλέον, ο πληθυσμός τους θα είναι σύντομα 7­10 φορές μεγαλύτερος από αυτόν του βιομηχανικού κόσμου, και με εξαίρεση διάφορες χώρες της Αφρικής, η οικονομική ανάπτυξη τους θα είναι πολύ υψηλότερη από αυτήν των βιομηχανικών εθνών.

Εάν υποθέσουμε ότι  ο αναπτυσσόμενος κόσμος θα χρησιμοποιεί τελικά μόνο την μισή από την κατά κεφαλήν ενέργεια που καταναλώνεται από τα βιομηχανικά έθνη σήμερα, τότε η κατανάλωση της παγκόσμιας ενέργειας θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο από το τριπλάσιο. Τα αναπτυσσόμενα έθνη επομένως θα χρειαστούν περίπου 5 X 10 ⁶ MW νέας ενέργειας στις ερχόμενες δεκαετίες, έναντι του 1 X 10 ⁶ MW που έχουν σήμερα και των 2 X 10 ⁶ MW που έχουν τα βιομηχανικά έθνη. (Σημειωτέον πως η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αφορά μόνο το ένα πέμπτο της τελικής καταναλισκομένης ενέργειάς μας ­ το υπόλοιπο αφορά κυρίως αυτό που είναι για τη μεταφορά και τη θέρμανση.)

Επομένως η συζήτηση για την ερώτηση "χρειαζόμαστε την πυρηνική ενέργεια;" είναι απαραίτητη, την στιγμή που ο κόσμος μας είναι πιθανό να χρειαστεί ακόμα περισσότερη ενέργεια, παρά το απέραντο ποσό ενέργειας που καταναλώνεται σήμερα. Τα περιβαλλοντικά όμως προβλήματα που συνδέονται με την ενεργειακή παραγωγή και τη χρήση της, είναι απαραίτητο να εξεταστούν μαζί, συμπεριλαμβανομένης της τοπικής αλλά και της περιφερειακής ρύπανσης, όπως και του πολύ-συζητημένου προβλήματος της παγκόσμιας θέρμανσης.

Συνολική ενεργειακή κατανάλωση

Σημείωση: Οι μονάδες αφορούν εκατομμύρια τόνους ισοδύναμης ενέργειας πετρελαίου (toe).

Σε ολόκληρο τον κόσμο λειτουργούν σήμερα 438 πυρηνικοί σταθμοί, που καλύπτουν το 16% της συνολικής ζήτησης σε ηλεκτρική ενέργεια και το 83% των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια των βιομηχανικών χωρών, σύμφωνα με ανακοίνωση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Η Γαλλία κατέχει την πρώτη θέση στον κατάλογο των εξαρτημένων από την πυρηνική ενέργεια χωρών, με ποσοστό εξάρτησης 76,3%, ακολουθούμενη από τη Λιθουανία (73,7%), το Βέλγιο (56,8%), τη Σλοβακία (53,4%), την Ουκρανία (47,3%), τη Βουλγαρία (45%), την Ουγγαρία (42,2%), τη Νότια Κορέα (40,7%), τη Σουηδία (39%) και την Ελβετία (38,2%).
Η Δυτική Ευρώπη αριθμεί 150 πυρηνικούς αντιδραστήρες και ο αριθμός τους δεν αναμένεται να μεταβληθεί αισθητά τα προσεχή χρόνια, εκτιμά η IΑΕΑ, προσθέτοντας ότι οι 118 αντιδραστήρες της βόρειας Αμερικής παρέχουν το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες και το 12% στον Καναδά. Η Μέση Ανατολή και η Ασία, που αριθμούν συνολικά 94 αντιδραστήρες, ακολουθούν μια σαφή πολιτική ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας ''και ιδιαίτερα η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία'', επισημαίνει η IΑΕΑ, προσθέτοντας ότι στις περιοχές αυτές βρίσκονται 31 συνολικά πυρηνικοί αντιδραστήρες, σε στάδιο κατασκευής. 

Για να βρούμε όμως σε ένα τέτοιο επείγον πρόβλημα τι πρέπει να κάνουμε, πρέπει να εξετάσουμε όλες τις πιθανές πηγές, και να τις αξιολογήσουμε όσο το δυνατόν πιό αντικειμενικά.   Για αυτό, είναι χρήσιμο να εφαρμοστούν τα παρακάτω κριτήρια: ικανότητα, κόστος, ασφάλεια, αξιοπιστία και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Καμία πηγή δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις ενεργειακές ανάγκες μας, αν και υπάρχουν διάφορες πηγές ενέργειας, μικρής κλίμακας, όπως τα ηλιακά panel για τους δορυφόρους, όμως εμείς πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στις σημαντικότερες πηγές.

Τι λένε οι υποστηρικτές της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας

Το ξύλο ήταν μια σημαντική πηγή ενέργειας στα αρχαία χρόνια, και ακόμα χρησιμοποιείται αρκετά στις αναπτυσσόμενες χώρες. Είναι, εντούτοις, μη πρακτικό ως σημαντική πηγή ενέργειας στις αναπτυγμένες χώρες, δεδομένου ότι καταλαμβάνει πολύ έδαφος και προσθέτει διοξείδιο του άνθρακα στη ατμοσφαιρική ρύπανση. Από την άλλη μεριά, το πετρέλαιο, τελειώνει γρήγορα και χρειάζεται από την πετροχημική βιομηχανία. Είναι σπατάλη να καίγεται και επιπλέον προσθέτει επίσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Το ίδιο πράγμα ισχύει και για το φυσικό αέριο.

Η υδροηλεκτρική ενέργεια είναι μια σημαντική πηγή ενέργειας, δεδομένου ότι είναι ανανεώσιμη πηγή και δεν μολύνει την ατμόσφαιρα. Εντούτοις, χρησιμοποιεί πολύτιμο έδαφος και, εν πάση περιπτώσει, ο αριθμός των κατάλληλων ποταμών είναι περιορισμένος. Είναι απίθανο ότι η υδροηλεκτρική ενέργεια θα μπορεί να παρέχειι περισσότερο από το 8% περίπου των ενεργειακών αναγκών μας στο μέλλον. Η παλιρροιακή ισχύς ακόμη περιορίζεται από τις γεωγραφικές συνθήκες.

Οι υπόλοιπες ανανεώσιμες πηγές ­ όπως η ηλιακή, η γεωθερμική και η αιολική, συνεισφέρουν μόνο μερικά τοις εκατό της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας. Επιπλέον, μερικές από αυτές είναι αναξιόπιστες (η αιολική και η ηλιακή) ή είναι διακοπτόμενες (παλιρροιακή) και σχετικά δαπανηρές. Και αν και η ενέργεια της ηλιοφάνειας, του αέρα, των κυμάτων και των παλιρροιών είναι αρκετή για να ικανοποιήσει τις ανάγκες μας εκατομμύρια χρόνια, η δυσκολία έγκειται στην εκμετάλλευση αυτών των πηγών σε μια χρησιμοποιήσιμη μορφή. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες, ο αέρας και οι ηλιακές πηγές συμβάλλουν λιγότερο από 0,5% της ενεργειακής παραγωγής μας.

Αυτή η ανάλυση αφήνει μόνο τον άνθρακα ως σημαντική πηγή ενέργειας για μερικούς αιώνες τουλάχιστον. Εντούτοις, ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με κάρβουνο, εκπέμπει περίπου 11 εκατομμύριο τόνους του διοξειδίου του άνθρακα κάθε έτος, καθώς επίσης και 1 εκατομμύριο τόνους τέφρας, 500.000 τόνους γύψου, 29.000 τόνους οξείδιο του αζώτουτ, 21.000 τόνους λάσπης, 16.000 τόνους διοξειδίου του θείου, 1000 τόνους σκόνης και μικρότερα ποσά άλλων χημικών ουσιών, όπως το ασβέστιο, το κάλιο, το τιτάνιο και το αρσενικό.
Για να παραχθεί 1 gigawatt ανά έτος ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί περίπου 3.5 εκατομμύρια τόνους άνθρακα ­ και αυτή η ποσότητα περιέχει πάνω από 5 τόνους ουράνιου. Τα περισσότερα από τα υποπροϊόντα, κατακρατούνται από τα φίλτρα, αλλά μερικές χιλιάδες τόνοι της τέφρας φεύγουν, μεταφέροντας με αυτό ένα αντίστοιχο ποσοστό του ουρανίου. Αυτό το ποσό,  αποτελεί τη ραδιενέργεια που εκπέμπεται από τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με κάρβουνο. Όλα τα αεριώδη απόβλητα αποβάλλονται δυστυχώς στον αέρα που αναπνέουμε, και ζημιώνει την υγεία μας. Να συνεχιστεί να στηρίζεται στον άνθρακα η παραγωγή ενέργειας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαδεδομένη περιβαλλοντική ζημία και σε απρόβλεπτη αλλαγή του κλίματος.

Μπορεί όμως η πυρηνική να παράσχει την ενέργεια που χρειαζόμαστε;
Παράγει ήδη περίπου το 20% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου 50% στην δυτική Ευρώπη και 80% στη Γαλλία. Είναι αξιόπιστη, έχοντας υψηλούς παράγοντες λειτουργίας ­ χαρακτηριστικά περισσότερο από 90% ­ με σχεδόν όλον τον υπόλοιπο χρόνο να ξοδεύεται στη προγραμματισμένη συντήρηση. Οι μακροπρόθεσμες δαπάνες της είναι παρόμοιες με εκείνους του άνθρακα. Έχει μικρή επιβλαβή επίδραση στο περιβάλλον και είναι ασφαλέστερη από όλες τις άλλες πηγές, εκτός από το φυσικό αέριο.

Η πυρηνική ενέργεια διαφέρει σε τούτο μόνο από άλλες πηγές ενέργειας:  εκπέμπει πυρηνικές ακτινοβολίες. Το εσωτερικό ενός πυρηνικού αντιδραστήρα είναι ιδιαίτερα ραδιενεργό, και τα δαπανώμενα καύσιμα πρέπει να αφαιρούνται περιοδικά για την επανεπεξεργασία. Εντούτοις, οι τεχνικές για αυτό το θέμα αναπτύσσονται καλά και μπορούν να πραγματοποιηθούν ακίνδυνα. Οι σχετικά μικροί όγκοι των ιδιαίτερα ραδιενεργών υπολειμμάτων (πυρηνικά απόβλητα) αποθηκεύονται αρχικά επάνω από το έδαφος για αρκετές δεκαετίες, ώστε να επιτρέψουν στα βραχύβια ισότοπα να διασπαστούν (αποσυντεθούν), το υπόλοιπο όμως λιώνεται μέσα σε αδιαπέραστα κεραμικά μπλοκ, που περιβάλλονται σε ανοξείδωτα containers και που θάβονται βαθιά κάτω από το έδαφος, σε έναν σταθερό μη σεισμικό γεωλογικό σχηματισμό.

Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν επίσης να βελτιωθούν. Ενώ οι τρέχοντες "θερμικοί αντιδραστήρες" καίνε μόνο ουράνιο- 235, το οποίο αποτελεί ακριβώς το 0.7% του φυσικού ουράνιου, οι αποκαλούμενοι "γρήγοροι αντιδραστήρες" μπορούν να καψουν το υπόλοιπο 99,3% του ουράνιου. Ένας λόγος για τον οποίο οι γρήγοροι αντιδραστήρες δεν χρησιμοποιούνται είναι γιατί είναι δυσκολότερο να χτιστούν, αλλά θα γίνουν οικονομικότερα καθώς το ουράνιο θα γίνεται ακριβότερο ­ και θα μπορούσαν τελικά να αντικαταστήσουν τους θερμικούς αντιδραστήρες.

Πριν από αυτό, άλλα σχέδια αντιδραστήρων μπορούν να αξιοποιηθούν. Μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρος μέθοδος, που ανακαλύφθηκε από τον φυσικό Carlo Rubbia, ο οποίος κέρδισε το βραβείο Νόμπελ, και από άλλους, είναι οι αντιδραστήρες που εξαρτώνται από τα νετρόνια που αποτελούν θραύσματα, από έναν επιταχυντή πρωτονίων. Τα πρωτόνια χτυπούν έναν στόχο ενός βαρέως μετάλλου, όπως το βολφράμιο, παράγοντας ένα καταιγισμό νετρονίων που συνεχίζουν σε ένα υπο-κρίσιμο σύστημα αντιδραστήρα. Αυτό κάνει τον αντιδραστήρα να παράγει ισχύ.

Τέτοιοι αντιδραστήρες ελέγχονται εύκολα επειδή η αντίδραση σταματά μόλις σβήνει ο επιταχυντής. Οι ροές νετρονίων είναι επίσης τόσο υψηλές που τα ραδιενεργά απόβλητα μπορούν να καούν μέσα στον αντιδραστήρα. Αυτά τα φαινόμενα είναι ιδιαίτερα επιθυμητά, αφού πρόκειται για περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα.

Μια άλλη μορφή αντιδραστήρων με ιδιαίτερα ελπιδοφόρα χαρακτηριστικά είναι οι λεγόμενοι "pebble-bed".

Μακροπρόθεσμα, υπάρχουν μεγάλες ελπίδες ότι η ενέργεια σύντηξης υδρογόνου, θα ανακαλυφθεί τελικά για ευρεία κατανάλωση. Ήδη   γίνεται εντατική εργασία για διάφορα πιθανά σχέδια ενός αντιδραστήρα σύντηξης. Αυτοί οι αντιδραστήρες χρειάζονται το δευτέριο, το οποίο είναι άφθονο στο νερό σε αναλογία περίπου 1:5.000. Η ενέργεια που είναι διαθέσιμη από τους αντιδραστήρες σύντηξης είναι σχεδόν απεριόριστη, αφού η πρώτη ύλη βρίσκεται άφθονη στη θάλασσα.

Είναι πράγματι τυχερό ότι, όπως οι άλλες σημαντικές πηγές ενέργειας εξαντλούνται ή αναγνωρίζονται σαν σοβαρά ρυπογόνες, μια νέα μορφή ενέργειας ­η πυρηνική ­ είναι προς διάθεση για να ικανοποιήσει τις ανάγκες μας.

Οι αντίπαλοι βέβαια της πυρηνικής ενέργειας ισχυρίζονται ότι τα ορυκτά καύσιμα έχουν αποδειχθεί άφθονα και λιγότερο ακριβά από την πυρηνική ενέργεια. Οι διαφορές στις εκτιμήσεις του κόστους διαφέρουν, επειδή οι έρευνες είναι αναπόφευκτα ελλιπείς. Επιπλέον, οι ποσότητες των ορυκτών καυσίμων, εξαρτώνται από πόσο είμαστε έτοιμοι να πληρώσουμε για την εξαγωγή τους.
Οι σχετικές δαπάνες είναι δύσκολο να υπολογιστούν επειδή οι πυρηνικές δαπάνες εξαρτώνται από τη διάρκεια ζωής του αντιδραστήρα, ο οποίος μπορεί να είναι περίπου 60 έτη. Το κόστος της πυρηνικής ενέργειας σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα θα ήταν πολύ διαφορετικό εάν συμπεριληφθούν επίσης οι ρεαλιστικές εκτιμήσεις του κόστους της ρύπανσης και της αλλαγής του κλίματος. Βραχυπρόθεσμα, τα ορυκτά καύσιμα μπορούν να εμφανιστούν λιγότερο ακριβά, αλλά το μακροπρόθεσμο είναι το σημαντικότερο.

Η βελγική κυβέρνηση έφτιαξε πρόσφατα μια επιτροπή για να εξετάσει τις επιλογές για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Λαμβάνοντας υπόψη τις δαπάνες των καυσίμων, τις διάφορες δαπάνες που συμεπάγονται (επένδυση, λειτουργία και συντήρηση), τις εξωτερικές δαπάνες (ατμοσφαιρική ρύπανση, θόρυβος και αέρια θερμοκηπίου) καθώς επίσης και το κόστος της κατασκευής και της σύνδεσης των δικτύων,  η επιτροπή υπολόγισε ότι θα κοστίσει 2.34 Bfr (Βελγικά Φράγκα) για να παραγάγει κάθε κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας από τον άνθρακα το 2010. Οι ισοδύναμοι αριθμοί ήταν 1.74 για το αέριο, από τον άνεμο ως 1.85 (στις ακτές), 2.39 (στα παράκτια) και 3.26 (στο εσωτερικό), αλλά ακριβώς 1.22­1.28 BFr για την πυρηνική ενέργεια. Με άλλα λόγια, η πυρηνική ενέργεια είναι όχι μόνο πιο αξιόπιστη, ασφαλέστερη και λιγότερο καταστρεπτική για το περιβάλλον από τις εναλλακτικές λύσεις, αλλά και ουσιαστικά φτηνότερη.

Οι επιστήμονες στη διακυβερνητική επιτροπή των Η.Ε για την αλλαγή κλίματος (IPCC) έχουν συσσωρεύσει εντυπωσιακά στοιχεία ότι η αλλαγή του κλίματος είναι πραγματική. Στην εργασία τους δείχνεται ότι στα επόμενα 100 έτη κατά μέσο όρο, οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα ανέβουν αρκετούς βαθμούς και το επίπεδο της θαλάσσης θα ανέλθει από 50 έως 100 cm. Υπάρχουν, φυσικά, πολλές αβεβαιότητες γι'αυτά τα νούμερα, αλλά είναι σωστό να αντιμετωπίσουμε την αλλαγή του κλίματος σοβαρά.

Πολλά από τα ενδεχομένως καταστρεπτικά αποτελέσματά του, αποδίδονται άμεσα στο διοξείδιο του άνθρακα, που εκπέμπεται όταν καίγονται τα ορυκτά καύσιμα. Εν τω μεταξύ, τα απόβλητα στα ορυκτά καύσιμα προκαλούν την όξινη βροχή, η οποία ήδη έχει επιπτώσεις στους ποταμούς, τις λίμνες και τα δάση. Ενώ μερικές χώρες μειώνουν τα επίπεδα της ρύπανσης, αυτό πρέπει να γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι επομένως ουσιαστικό να αποβληθούν τα στερεά καύσιμα από τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

Όσον αφορά την αιολική και την ηλιακή ενέργεια, συνέβαλαν μόνο στο 0.15% της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας το 2000 και παραμορφώνουν μεγάλες περιοχές του εδάφους. Μην ξεχνάτε τις αντιδράσεις των κατοίκων των περιοχών, πχ στην Εύβοια, στις οποίες αποφασίζεται να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες. Είναι επίσης σχετικά ακριβές και πέντε φορές το ίδιο επικίνδυνες όσο και η πυρηνική ενέργεια όπως μετριέται από τους θανάτους από όλες τις αιτίες κατά τη διάρκεια της παραγωγής. Δεν υπάρχει καμία ελπίδα ότι μπορούν να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες μας.

Το μόνο πρακτικό υποκατάστατο των ορυκτών καυσίμων είναι η πυρηνική ενέργεια. Το 1988 περίπου 1.9 x 10 ¹² kWh της ηλεκτρικής ενέργειας καλύφθηκε από τους σταθμούς πυρηνικής ενέργειας. Το ίδιο ποσό θα παραγόταν με το κάψιμο 900 εκατομμυρίων τόνων του άνθρακα ή 600 εκατομμυρίων τόνων πετρελαίου. Με άλλα λόγια, η εκπομπή 3.000 εκατομμυρίων τόνων του διοξειδίου του άνθρακα έχει σωθεί με τη χρησιμοποίηση της πυρηνικής ενέργειας, παρά τον άνθρακα. (Ενώ ο άνθρακας εκπέμπει 850 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά γιγαβατώρα, οι αντίστοιχοι αριθμοί για το πετρέλαιο είναι 750, το φυσικό αέριο 500, τα πυρηνικά καύσιμα 8. 7 και την υδροηλεκτρική ενέργεια μόνο 4.)

Καθώς οι χώρες στρέφονται στην πυρηνική ενέργεια, το ποσοστό τους των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα πέφτει. Από το 1970 η Γαλλία έχει μειώσει στο μισό τις εκπομπές της, η Ιαπωνία (32% πυρηνική ενέργεια) έχει επιτύχει μια μείωση 20%, ενώ οι ΗΠΑ (με 20% πυρηνική ενέργεια) το έχουν μειώσει κατά μόνο 6%. Η εκπομπή των επιβλαβών αερίων όπως το διοξείδιο του θείου  μειώνεται επίσης εντυπωσιακά με την μετάβαση στην πυρηνική ενέργεια.

Με την συνθήκη για την μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, η βρετανική κυβέρνηση, εν τω μεταξύ, θέλει τις εκπομπές της να είναι 10% χαμηλότερα μέχρι το 2010 από αυτό που ήταν το 1990. Μια μείωση 6% επιτεύχθηκε ήδη μέχρι το 1995, η οποία όμως οφειλόταν στην παραγωγή πυρηνικής ενέργειας, μια παραγωγή που αυξήθηκε κατά 39% μεταξύ 1990 και 1994. Εντούτοις, εάν δεν χτιστούν άλλοι σταθμοί πυρηνικής ενέργειας, το επίπεδο των εκπομπών θα αυξηθεί απότομα. Στα επόμενα έτη, καθώς οι παλαιότεροι σταθμοί πυρηνικής ενέργειας θα αφοπλίζονται, το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν θα μπορεί να φθάσει στο στόχο του.

Αν και πολλοί νέοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με αέριο χτίζονται αυτήν την περίοδο, οι οποίοι εκπέμπουν μόνο το μισό του διοξειδίου του άνθρακα, από αυτούς τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με κάρβουνο, το πρόβλημα είναι ότι διαρρέουν μεθάνιο, το οποίο έχει μια "δυνατότητα παγκόσμιας θέρμανσης" περίπου 60 φορές αυτή του διοξειδίου του άνθρακα. Αυτά τα δύο αποτελέσματα ισορροπούνται περίπου, το οποίο σημαίνει ότι δεν μπορούμε να αναμείνουμε καμία μείωση της παγκόσμιας θέρμανσης με τη μεταπήδηση από τον άνθρακα στο φυσικό αέριο. Ακόμα κι αν αυτή η επίδραση του μεθανίου παραμελείται, τότε εάν το αέριο αυξάνεται έως το 43.5% της συνολικής παραγωγής, ενώ ο άνθρακας μειώνεται έως το 2.5%, μπορούμε να αναμείνουμε τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα να μειωθούν κατά 10%. Αλλά εάν η χρήση της πυρηνικής ενέργειας ανέβει σε 43.5% εις βάρος του άνθρακα θα υπάρξει μια πτώση κατά 20% του διοξειδίου του άνθρακα.

Η επίτροπος ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Loyola de Palacio, που υποστήριξε τα σχέδια της φιλανδικής πυρηνικής βιομηχανίας για την κατασκευή του πέμπτου αντιδραστήρα στη χώρα, είπε ότι η πυρηνική ενέργεια θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ενωση να πετύχει τους στόχους σχετικά με τη μείωση των εκπομπών  αερίων που είναι βλαβερά για το περιβάλλον.

''Κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχει το δικαίωμα να αποφασίσει αν θα έχει ή όχι πυρηνικά εργοστάσια. Η πυρηνική ενέργεια από την άποψη των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι ''καθαρή'' ενέργεια, με την προϋπόθεση ότι θα γίνεται σωστή διαχείριση των αποβλήτων γιατί, από ό,τι γνωρίζω, αυτό είναι το πρόβλημα και μπορεί να τεθεί υπό έλεγχο'', είπε η επίτροπος Loyola de Palacio.

Η de Palacio είχε πει στο παρελθόν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι το απαραίτητο εργαλείο για την ΕΕ στην προσπάθειά της να μειώσει τις εκπομπές αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, και να πετύχει τα επιθυμητά όρια, βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο, μέχρι το 2012. Η ίδια ανέφερε ότι είναι υπέρμαχος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά υπάρχει ένα όριο ως προς την ποσότητα ενέργειας που αυτές μπορούν να εξασφαλίσουν.

''Είμαι πολύ σαφής ως προς αυτό: δεν μπορούμε να αποφύγουμε την πυρηνική ενέργεια, αν θέλουμε να εκπληρώσουμε τη δέσμευση του Πρωτοκόλλου για τη μείωση των εκπομπών. Δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό'', τόνισε η de Palacio.

Εάν δεν λύσουμε τα προβλήματα της παγκόσμιας ενέργειας τώρα, κατόπιν θα λυθούν σύντομα για μας. Ζούμε σε μια ειδική περίοδο στην ανθρώπινη ιστορία όπου το πετρέλαιο, το αέριο και ο άνθρακας είναι εύκολα διαθέσιμα σε μας. Αυτή τη στιγμή με τους παρόντες ρυθμούς της κατανάλωσης, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, θα φτάσουν για λιγότερο από 100 χρόνια, και ο άνθρακας για 200­300 έτη.
Η καύση των στερεών καυσίμων θα σταματήσει τότε και θα πρέπει να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις. Εάν συνεχίζουμε να καίμε τα στερεά καύσιμα, όχι μόνο θα μολύνουμε τη Γη και θα προκαλέσουμε παγκόσμια θέρμανση, στερούμε επίσης τις μελλοντικές γενιές από αυτά τα πολύτιμα υλικά, που είναι οι βάσεις των πετροχημικών βιομηχανιών. Δεν θα ήταν καλύτερο να λυθούν αυτά τα προβλήματα τώρα ­ που χρησιμοποιούν την πυρηνική ενέργεια ­ αντί της αναμονής, μην είναι πάρα πολύ αργά;

Συνοψίζοντας:
Χρειαζόμαστε την πυρηνική ενέργεια; Προφανώς όχι, εάν το μόνο που φροντίζουμε είναι να έχουμε αρκετή ενέργεια για τα επόμενα 100-200 έτη, για να συνεχίσουμε τους τρέχοντες σπάταλους τρόπους της ζωής μας. Αλλά μετά πρέπει να καταβάλουμε την τιμή από την άποψη της ρύπανσης: οι αποστειρωμένες λίμνες και τα δάση που θα πεθάνουν, η αλλαγή του κλίματος και οι διεθνείς εντάσεις που θα δημιουργηθούν και για το τελευταίο ίχνος του πετρελαίου. Για να αποφύγουμε αυτές τις συνέπειες, τέτοια καύσιμα πρέπει να αντικατασταθούν από τις μη ρυπαντικές πηγές, και η μόνη ρεαλιστική δυνατότητα είναι η πυρηνική ενέργεια. Εάν φροντίζουμε για τη Γη, χρειαζόμαστε την πυρηνική ενέργεια.